Biyosidal Ürünler ile ilgili Genel Bilgiler
Biyosidal Ürün Nedir?
Biyosidal ürünler; İnsanların bulunduğu ortamlarda, yaşam alanlarında veya çevrelerinde bulunan zararlılarla mücadele amacıyla kullanılan ve bu zararlıları yok eden veya uzaklaştıran, cezbederek belirli bir hedefte toplanmalarını sağlayan kimyasal formülasyonlar veya maddelerdir. Bu zararlılar halk sağlığını olumsuz etkileyen haşereler, fareler, hamam böcekleri, sivrisinekler, akarlar vb. olabilir. Ayrıca içme suyu dezenfektanları, hastanelerde ve gıda sektörü de dahil birçok sektörde kullanılan birçok yüzey dezenfektan maddeleri de Biyosidal ürünler kapsamındadır.
Tipik örnekler: Dezenfektanlar, koruyucu maddeler, odun koruyucuları, rodentisitler, insektisitler, haşere kontrolü ya da kovucular.
Biyosidal ürünler yasal anlamlarına uygun olarak çoğunlukla evde kullanılır.
Çoğu biyosidal ürün tarımda bitki koruma amaçlı kullanılır (bitki koruma ilacı), tarım alanındaki kullanımları bitki koruma ürünleri yönetmeliği altındadır.
AB biyosidal ürünler direktifi biyosidal ürünleri aşağıdaki gibi tanımlamaktadır:
Tüketiciye ulaştıkları şekil ile bir ya da birden fazla madde içeren maddeler ve preparatlar, kimyasal veya biyolojik yol ile zararlı organizmaları yok etmek, yapılarını bozmak, zararlı organizmalarca ortaya çıkarılan zararları önlemek ya da farklı bir şekilde mücadele etmek için kullanılan maddeler.
Biyosidal ürünlere neden ihtiyaç duyarız?
Biyosidal ürünler mikrop mücadelelerinde ve mantar istilalarında vs. kullanılır, zararlı organizmaların önlenmesi ve zararlarının yok edilmesi için, yaşam kalitesinin yükselmesi için gereklidir; biyosidal ürünler çoğunlukla medeni ihtiyaçları karşılamaktadır.
Biyosidal ürünler neden özel olarak düzenlenmektedir ve hangi sorunlara yol açarlar?
Çoğu biyosidal ürün yüksek kimyasal tepkime göstermektedir. Gözetim altında kullanılmamaları durumunda, insan sağlığına (anahtar sözcükler: alerjiler, astım krizleri ve kronik hastalıklar) ve çevreye (su arıtma tesisleri) büyük zararları olabilir. Doğal kaynaklı biyosidallere de dikkat edilmesi gerekmektedir (örneğin bazı bitkilerin esansları alerjiye yol açabilir).
Özel biyolojik tepkimelerinden dolayı biyosidal ürünlere ilişkin değerlendirmenin uzman kişiler tarafından yapılması gereklidir.
Önemli olan, hangi ürünlerin sadece uzman kişiler ve hangilerinin halk tarafından kullanılabilir olduğunun bilinmesidir.
Geniş spektrumlu öldürücülere ihtiyacımız yok, ihtiyacımız olan; spesifik sorunlara spesifik çözümler getiren özel hazırlanmış ürünlerdir.
Biyosidal Ürünler Direktifindeki 23 ürün tipi
1. ANA GRUP: Dezenfektanlar ve genel biyosidal ürünler
Bu ürünlere yıkama losyonları, pudralar ve benzer ürünler gibi biyosidal etkisi olmayan temizleme ürünleri girmemektedir.
1. Ürün Tipi: İnsan hijyeni ile ilgili biyosidal ürünler
Bu gruptaki biyosidal ürünler insan hijyeni için kullanılanlar
2. Ürün Tipi: Kişisel alanlarda ve umumi alanlarda kullanılan dezenfektanlar ve biyosidal ürünler
Hava, yüzey, eşya, ekipman ve mobilyaların dezenfeksiyonunda kullanılan (hastane ve yosun öldürücü ürünler dahil olmak üzere kişisel, umumi ve sınai alanlarda) gıda ve yemlerde doğrudan kullanılmayan ürünlerdir.
Kullanım alanlarına yüzme havuzları, akvaryumlar, banyo suları ve diğer sular; klima sitemleri, sağlık kuruluşları ve diğer kurumlardaki duvar ve yerler, kimyasal tuvalet malzemeleri, atık sular, hastane atıkları,toprak ve diğer substratlar (oyun sahalarında) dahildir.
3. Ürün Tipi: Veteriner hijyenine yönelik biyosidal ürünler
Bu gruptaki biyosidal ürünler veteriner hijyeni ve hayvanların tutulduğu, taşındığı ya da yaşadığı yerlerde kullanılan ürünlerdir.
4. Ürün Tipi: Gıda ve yem alanlarında kullanılan dezenfektanlar
Ekipmanların,saklama kaplarının, tüketim aletlerinin, yüzeylerin ve üretimle bağlantılı olan boru hatlarının, insan ve hayvanlar için gıdanın, yemlerin ya da içeceklerin taşınması, depolanması ya da tüketiminde kullanılan aletlerin dezenfeksiyonunda kullanılan ürünler (içme suyu dahil).
5. Ürün tipi: İçme suyu dezenfektanları
İçme sularının dezenfeksiyonunda kullanılan ürünler ( insan ve hayvanlar için)
2. ANA GRUP: Koruyucular
6. Ürün Tipi: Konserve koruyucuları
Gıda ya da yem malzemelerinden farklı olarak üretilmiş ürünlerin konserve olarak korunmasında mikrobik bozulmanın kontrolünü sağlayarak raf ömrünü garanti etmek için kullanılan ürünler.
7. Ürün Tipi: Film koruyucular
Products used for the preservation of films or coatings by the control of microbial deterioration in order to protect the initial properties of the surface of materials or objects such as paints, plastics, sealants, wall adhesives, binders, papers, art works.
Boya, plastik, izolasyon malzemeleri, duvar zamkı, bağlayıcı, kağıt, sanat eseri gibi malzemelerin ve eşyaların filmlerin ya da kaplamaların korunması amacıyla mikrobik bozulmanın kontrolünü sağlayarak yüzey özelliklerinin korunması için kullanılan ürünler
8. Ürün Tipi: Odun koruyucuları
Bıçkı fabrikalarındaki odunları, odunları yok eden ya da biçimsizleştiren zararlı organizmaların kontrolünde ve odunların genel korunmasında kullanılan ürünler.
Bu ürün tipine önleyici ve iyileştirici etkisi olan ürünler dahildir.
9. Ürün Tipi: Elyaf, deri, lastik ve polimer maddeler
Deri, lastik, kağıt, tekstil ürünleri gibi lifli ya da polimer maddelerde mikrobik bozulmanın kontrolünü sağlayabilmek için kullanılan ürünler.
10. Ürün Tipi: Duvarcılık koruyucuları
Duvarcılık ya da diğer yapı malzemelerinin (odun olmayan) korunmasında ve iyileştirilmesinde mikrobik bozulmanın kontrolünü sağlayabilmek için kullanılan ürünler
11. Ürün Tipi: Sıvı soğutucu ve arıtma sistemleri koruyucuları
Su ve diğer sıvıların soğutulmasında ve arıtma sistemlerinde mikrop, yosun ve midye gibi zararlı organizmaların kontrolünde kullanılan ürünler.
İçme suların korumasında kullanılan ürünler bu ürün tipine dahil değildir.
12. Ürün Tipi: Slimicidler/ Salyangoz Sümüğü Önleyicileri
Sanayi işlemlerinde kullanılan malzemelerin, ekipmanların ve yapıların (örneğin odun, kağıt hamuru, yağ esanslarındaki gözenekli kum) üzerinde salyangoz sümüğünü önlemek ve kontrol etmek için kullanılan ürünler
13. Ürün Tipi: Sıvı metal işleme koruyucuları
Metal işleme sıvılarının korunmasında mikrobik bozulmanın kontrolünü sağlayabilmek için kullanılan ürünler
3. ANA GRUP: Pestisit kontrol
14. Ürün Tipi: Rodentisitler - Fare, sıçan ya da diğer rodentlerin kontrolünde kullanılan ürünler
15. Ürün Tipi: Avisisitler - Kuşların kontrolünde kullanılan ürünler.
16. Ürün Tipi: Mollusisitler - Mollusca grubu canlıların kontrolünde kullanılan ürünler
16. Ürün Tipi: Pisisitler
Balıkların kontrolünde kullanılan ürünler, bu ürünlere balık hastalıklarında kullanılan tedavi ürünleri dahil değildir
18. Ürün Tipi: Insektisitler, akarisitler ve diğer artropodların kontrolünde kullanılan ürünler
Artropodların kontrolünde kullanılan ürünler (örneğin: haşere, örümcek ve kabuklu hayvan).
19. Ürün Tipi: Kovucular ve Çekiciler
Zararlı organizmaların kontrolünde kullanılan ürünler (pire gibi omurgasız, ya da kuş gibi omurgalı), kovma ya da çekme özelliğinden dolayı, insan ya da hayvan hijyeninde dolaylı ya da dolaysız olarak kullanılan ürünlerdir.
4. ANA GRUP: Diğer biyosidal ürünler
20. Ürün Tipi: Gıda ya da yem stokları koruyucuları
Zararlı organizmaların kontrolü ile gıda ya da yem stokların korunmasında kullanılan ürünler
21. Ürün Tipi: Bozunmayı önleyici ürünler
Tekne, su kültürü ekipmanları ve suda kullanılan diğer yapılar üzerinde yapı bozucu organizmaların (mikrop ve daha yüksek bitki ve hayvan türleri) büyümesini ve yerleşmesini kontrol etmek için kullanılan ürünler
22. Ürün Tipi: Mumyalama ve hayvan postu doldurma sıvıları
İnsan ya da hayvan cesetlerinin korunmasında ve dezenfeksiyonunda kullanılan ürünler.
23. Ürün Tipi: Diğer omurgalıların kontrolü
Zararlı böcek ya da hayvanların kontrolünde kullanılan ürünler
Biyosidal ürünlerin izinleri için risk değerlendirmesi
Risk değerlendirmesi bir riskin ne kadar büyük olduğunu, etkilerinin ne kadar ağır olduğunu ve hangi olasılıklarda meydana gelebileceğini saptamak için yapılır.
Bir biyosidal ürünün izni ve kaydı için (doğru kullanım şartıyla) yapılan risk değerlendirmesi detaylı bir kullanım ve etki analizine ve bilimsel metotlara dayanır.
İlk aşamada fiziksel- kimyasal, toksik (örneğin zehirlilik derecesi) ve çevreye karşı olan zararlı özelliklerinden dolayı tehlike derecesi saptanır
Örneğin ana sütündeki madde miktarının yükselmesi ya da içme suyunun kirlenmesi de dikkatte alınır
Uluslararası tanınmış ve uyumlaştırılmış test kılavuzları kullanılır.
İkinci bir aşamada tüketiciler, ilgili halk kitleleri ve çevrenin maruz kalmasından dolayı (kullanım sırasındaki temasın boyutuna bağlı olarak) oluşabilecek riskin bir tahmini yapılır.
Beklenen risk ile ürünün tehlike potansiyeli arasındaki orana göre, ürün kullanımı ile bağlantılı olarak risk belirlenmesi yapılmaktadır.
Bu bazı tehlikeli ürünler için bundan sonra sadece uzman kişiler tarafından kullanılabilmeleri sonucunu doğurabilir.
Ürünün etkisini ve zaruretini de kapsayan fayda-maliyet analizi, hangi riskin göze alınabileceğine karar verir.
Burada geçerli olan prensip: Bir ürünün kullanımı ne kadar az olursa, ondan doğan risk da o kadar az olmalı. Böylelikle dezenfektanlar gibi bazı ürünlerin evde kullanılmalarından vazgeçilebilir.
AB düzenlemeleri: Koruma düzeyinin yükselmesi?
AB’de 2000 yılında, piyasadaki mevcut biyosidal ürünlerin içerdiği biyosidal aktif maddeleri için bir gözden geçirme programı başlatmıştır. Bu program 2010 yılında tamamlanacak olmasıyla birlikte Avrupa’daki mevcut izinli aktif maddelerin toplam listesini oluşturmayı amaçlamaktadır.
Aktif maddelere ilişkin bu AB programına paralel olarak, üç yıllık gecikme ile bu ürünlere ulusal bazda izinler verilmektedir. Bu ulusal işlemler için de bütün AB ülkelerinde kullanılabilen kapsamlı kılavuzlar bulunmaktadır.
Şu anda tüm AB üye ülkelerinde, AB gözden geçirme programı ve ürün ulusal izin prosedürlerinin ortak temel esaslarının sağlayacağı kadar yüksek koruma seviyesini sağlayamayan ulusal izin prosedürleri, kayıt işlemleri, etiketleme ve bildirme işlemleri gibi geçici düzenlemeler geçerlidir.
İzin alan ürünler ihtimamlı bir değerlendirmeden geçtikleri için, AB toplam listesine dayanan izin sistemi, koruma seviyesinin yükselmesine yol açacaktır.
Kullanıcı için yapılan kalite yükseltmeleri aynı zamanda biyosidal ürünlerin özel etiketlemesini ve özel reklam kısıtlamalarını da beraberinde getirmektedir (tehlikenin küçümsenmesi yasaktır, biyosidal ürünlerin reklamlarında standart cümle)
|